Aprelin 30-da Sumqayıt Dövlət Universiteti və Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə “Azərbaycanın qədim və müasir yaşayış məntəqələrinin şəhərsalma və memarlıq ənənələrinin tarixi, iqtisadi səmərəliliyi və elmi-texniki əsasları” mövzusunda Respublika Elmi Konfransı keçirilib.

Aydınlar.az-a verilən məlumata görə,konfrans “Şəhərsalma və Memarlıq İli” çərçivəsində təşkil olunaraq bu sahədə mövcud elmi yanaşmaların müzakirəsi, tarixi irsin araşdırılması və müasir inkişaf tendensiyalarının təhlilinə həsr edilib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Sumqayıt Dövlət Universitetinin rektoru vi.e., AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqov ölkədə 2026-cı ilin “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan olunmasının dövlət səviyyəsində bu sahəyə verilən yüksək əhəmiyyətin göstəricisi olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, bu istiqamətdə dövlət orqanları və ali təhsil müəssisələri tərəfindən müvafiq fəaliyyət planları hazırlanaraq icrasına başlanılıb və keçirilən konfrans da həmin tədbirlər planının mühüm tərkib hissəsidir.
Əminağa Sadıqov qeyd edib ki, konfransa 24 elm və ali təhsil müəssisəsindən 156 məruzə təqdim olunmuş, onlardan 120-si elmi komitə tərəfindən müsbət qiymətləndirilərək proqrama daxil edilib. Bu isə mövzuya olan yüksək marağın və elmi potensialın göstəricisidir.

Çıxışında Azərbaycanın şəhərsalma və memarlıq sahəsində zəngin tarixi ənənələrə malik olduğunu bildirən Əminağa Sadıqov vurğulayıb ki, müasir dövrdə bu ənənələr innovativ yanaşmalarla birləşdirilərək davam etdirilir. O, ölkəmizdə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiq edildiyini, bina informasiya modelləşdirilməsi (BIM), 3D layihələndirmə və süni intellekt əsaslı texnologiyaların şəhərsalma sahəsində geniş istifadə olunduğunu diqqətə çatdırıb.
Ə.Sadıqov, həmçinin qeyd edib ki, rəqəmsal transformasiya istiqamətində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən mühüm sənədlər qəbul olunub, bu sahədə vahid yanaşma formalaşdırılıb və müvafiq şura yaradılaraq Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva həmin şuraya sədr təyin edilib. Bu fakt ölkə rəhbərliyinin rəqəmsal inkişaf və müasir şəhərsalma məsələlərinə xüsusi diqqət yetirdiyini bir daha təsdiqləyir.
Əminağa Sadıqov çıxışında Sumqayıt şəhərinin son illərdə keçdiyi inkişaf yoluna da toxunaraq bildirib ki, şəhər artıq müasir urbanistik yanaşmaların tətbiq olunduğu nümunəvi məkanlardan birinə çevrilib və bu inkişaf ölkə rəhbərliyinin diqqət və qayğısının nəticəsidir.

Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov çıxışında tədbirin əhəmiyyətini yüksək qiymətləndirərək belə elmi platformaların şəhərsalma sahəsində yeni ideyaların formalaşmasına töhfə verdiyini bildirib. O, ölkədə bütün sahələrdə olduğu kimi şəhərsalma və memarlıq istiqamətində də sürətli inkişafın müşahidə olunduğunu vurğulayıb, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işlərinin nəticələrinə diqqət çəkib.
İcra başçısı qeyd edib ki, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri müasir şəhərsalma prinsiplərinə əsaslanır və bu proseslərdə dövlət başçısı layihələrin icrasında bilavasitə iştirak edir. O, Sumqayıt şəhərinin də tarixi inkişaf yoluna nəzər salaraq bildirib ki, şəhər sənaye mərkəzindən müasir və ekoloji baxımdan yenilənmiş urbanistik məkana çevrilməkdədir.

Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədr müavini Dövlətxan Dövlətxanov çıxışında urbanizasiya proseslərinin qlobal tendensiyalarına toxunaraq bildirib ki, dünyada əhalinin böyük hissəsi artıq şəhərlərdə yaşayır və bu proses getdikcə sürətlənir. O qeyd edib ki, Azərbaycanda urbanizasiya balanslı şəkildə inkişaf etsə də, Abşeron yarımadasında, xüsusilə Sumqayıt və ətraf ərazilərdə bu proses daha intensiv xarakter daşıyır. Bu isə şəhərsalma siyasətində elmi əsaslandırılmış yanaşmaların vacibliyini artırır.
AMEA-nın Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Ərtegin Salamzadə çıxışında Azərbaycan memarlıq irsinin elmi tədqiqi, qorunması və müasir şəhərsalma proseslərinə inteqrasiyasının vacibliyindən bəhs edib. O, milli memarlıq ənənələrinin yeni urbanistik layihələrdə tətbiqinin həm estetik, həm də funksional baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb.

Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru, professor Akif Qasımov isə çıxışında universitetlərarası əməkdaşlığın şəhərsalma sahəsində kadr hazırlığına və elmi tədqiqatların inkişafına müsbət təsir göstərdiyini qeyd edib.
Plenar iclasda Sumqayıt Dövlət Universitetinin Tarix və coğrafiya fakültəsinin dekanı, professor Adil Baxşəliyev “Azərbaycanda şəhərsalma və memarlıq tarixi: təkamül və müasir inkişaf istiqamətləri”, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin baş müəllimi Yeganə Kərimli isə “Bakı şəhərinin urbanistik inkişafında Bayır şəhərinin rolu” mövzularında məruzələrlə çıxış ediblər.

Konfransın bədii hissəsində SDU-nun “Səma” rəqs qrupunun ifasında “Azərbaycan süitası” təqdim olunub, Mühəndislik fakültəsinin tələbəsi Kənan Əhmədzadə “Sevgili canan” mahnısını ifa edib. Daha sonra Mühəndislik fakültəsinin tələbəsi Tunar Musayev və Filologiya fakültəsinin tələbəsi Nərgiz Həsənovanın ifasında “Xoşbəxtlik” mahnısı səsləndirilib.Konfrans öz işini bölmə iclaslarında davam etdirib, təqdim olunan elmi məruzələr ətrafında geniş müzakirələr aparılıb.

Yanvarın 18-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Şəhidlər xiyabanında 20 Yanvar şəhidlərinin əziz xatirəsini yad edib.

Dövlətimizin başçısı “Əbədi məşəl” abidəsinin önünə əklil qoydu.

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirildi.

X X X

20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının tarixinə həm faciəli, kədərli, həm də qəhrəmanlıq, rəşadət səhifəsi kimi daxil olub, müstəqillik, azadlıq uğrunda mübarizənin və yenilməz iradənin rəmzinə çevrilib. 36 il əvvəl doğma Vətəninin, xalqının azadlığını, şərəf və ləyaqətini hər şeydən üstün tutan Azərbaycanın mərd övladları həmin qanlı gecədə canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucaldılar. Həmin gün Azərbaycan xalqı öz azadlığı və müstəqilliyi uğrunda ilk şəhidlərini verdi. Azadlığa gedən yolda həyatlarını qurban verən Vətən övladları misilsiz fədakarlıqları ilə xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsinə tarixi səhifə yazdılar. Sovet qoşunlarının Azərbaycanda törətdiyi qanlı qırğından uzun illər keçməsinə baxmayaraq, xalqımız o dəhşətli günlərin ağrı-acısını unutmur.

Qanlı 20 Yanvar faciəsinə siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi ilə bağlı məsələ ilk dəfə məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyevin sayəsində həllini tapdı. Faciənin səhəri günü - 1990-cı il yanvarın 21-də Ulu Öndər Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək xalqla birgə olduğunu bildirdi, bu qırğını törədənləri pisləyən kəskin bəyanatla çıxış etdi. Dahi şəxsiyyət bu hadisəni hüquqa, demokratiyaya, humanizmə zidd olduğunu bəyan edərək, onun törədilməsini kobud siyasi səhv kimi qiymətləndirdi. Xalqımızın başına gətirilən müsibəti dünyaya çatdıran Ümummilli Lider 20 Yanvar faciəsinin Azərbaycanın ovaxtkı rəhbərlərinin xalqımıza qarşı xəyanəti nəticəsində baş verdiyini və bunun cinayət olduğunu dəfələrlə bəyan edib. Bununla da Ulu Öndər cəsarətini, mərdliyini, xalqının sədaqətli oğlu olduğunu bir daha nümayiş etdirib.

1990-cı ilin iyulunda Moskvadan Vətənə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həmin il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə siyasi-hüquqi qiymət verən qərar qəbul olundu. Bu qərar Ulu Öndər Heydər Əliyev qətiyyətinin təzahürü kimi tarixə düşdü.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da 1993-cü ilə qədər iqtidarda olanların heç biri faciə ilə bağlı əsl həqiqəti aşkar etməyə özündə cəsarət tapmadı. Yalnız Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışından sonra 20 Yanvar hadisələrinin hüquqi müstəvidə əsl mahiyyəti açıqlandı. 1994-cü ildə 20 Yanvar hadisələrinə dövlət səviyyəsində tam siyasi-hüquqi qiymət verildi və cinayəti törədənlərin adları ictimaiyyətə çatdırıldı. 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü elan edildi.

Azərbaycan xalqı 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsini dərin ehtiramla yad edir. Vətənimizin azadlığı uğrunda mübarizədə canlarından keçən şəhidlərin xatirəsi daim əziz tutulduğu kimi, onların ailə üzvləri, doğmaları da hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunub. 20 Yanvar şəhidlərinin ailə üzvlərinin və əlillərinin sosial müdafiəsinin təmin olunması istiqamətində mütəmadi tədbirlər həyata keçirilir. Onların pensiya təminatı, mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması, yaşayış səviyyəsinin yüksəldilməsi ilə bağlı qanunvericilik bazası yaradılıb.

Ulu Öndərin, ölkəmizin müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizədə canlarından keçmiş bütün şəhidlərin ruhları bu gün şaddır. Çünki Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu xalqımızın 30 illik həsrətinə son qoydu, torpaqlarımızı erməni işğalından azad etdi və suverenliyimiz tam bərpa olundu. İndi bütün ərazilərimizdə Azərbaycanın üçrəngli Bayrağı qürurla dalğalanır. Hazırda Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri gedir, Böyük Qayıdış Proqramı uğurla icra olunur.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası bütün şəhidlərimizin, o cümlədən 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının qanının yerdə qalmadığını sübut edir.

Aydın Tağıyevin müəllifi olduğu “Vətən” layihəsi çərçivəsində altıncı kitab üçün yazıya alınıb. Layihənin məqsədi canları bahasına tarix yazan şəhidlərimizin həyat və döyüş yolunu işıqlandırmaq, onların xatirəsinə həsr olunan müsahibələrdən ibarət kitabların ərsəyə gəlməsidir. Şəhidlərimizin ruhu şad olsun, Allah qazilərimizə can sağlığı versin!

Qısa arayış:

Samir Əliyev 1999-cu il avqustun 9-da Bakı şəhərinin Suraxanı rayonunun Zığ qəsəbəsində anadan olub. 2016–2020-ci illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) ali hərbi təhsil alıb.

Samir Əliyev 2020-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.

Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Samir Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Samir Əliyev sentyabrın 29-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. II Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Əliyev ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Rəşadət" ordeni ilə təltif edildi.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Əliyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Şəhid Samir Əliyevin anası Sevda xanım və nənəsi Cəmilə xanımla müsahibə

Şəhid Samir Əliyev 1999-cu ildə Bakı şəhərinin Xətai rayonunda dünyaya göz açıb. Uşaqlıqdan seçilən zəkası, mədəni davranışı, mehribanlığı və qayğıkeşliyi ilə ailəsinin, müəllimlərinin və ətrafındakı hər kəsin sevimlisinə çevrilib. 55 nömrəli orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirən Samir təkcə dərslərində deyil, duruşu, əxlaqı və Vətənə bağlılığı ilə də nümunəvi bir şagird olub.

Anası Sevda xanım deyir ki, Samirin hərbiyə sevgisi təsadüfi deyildi – bu sevgi onun ruhuna uşaqlıqdan hopmuşdu:

Evdə onun uşaqlıq oyuncaqları bu gün də qorunur. Samir hara gedirdisə, mütləq əsgər, tank və ya hərbi təyyarə oyuncaqları alardı. Məktəbə başlamazdan əvvəl belə Azərbaycan himnini əzbər bilirdi. Məzun günündə isə sinif yoldaşları onun köynəyinin üzərinə “hərbçi Samir” yazaraq təbrik etmişdilər. Bu, onun kimliyinin, yolunun və seçimlərinin səssiz etirafı idi.

Samirin Vətənə, torpağa sevgisi ölçüyəgəlməz idi. Orta məktəbdə ona dərs demiş müəllimlər bu gün də onun mehribanlığından, səmimiyyətindən, savadından və yüksək vətənpərvərlik hissindən danışırlar. O, sakit təbiətli, tərbiyəli, imanlı bir övlad idi. Uşaqlıq illərindən namaz qılan Samir hərbi akademiyada oxuduğu müddətdə də ibadətini əsla gecikdirməzdi. Tez-tez deyərdi: “Ana, evdə Qurani-Kərim bağlı qalmasın. Onu oxumaq lazımdır, bu bir məsuliyyətdir.” Samir nə uşaqlıqda, nə də böyüyəndə bizi heç vaxt incitməyib. Ana-bala münasibətləri saf sevgi və dərin bağlılıq üzərində qurulub. “Mən harada olurdumsa olum, fikrimdə həmişə balam idi”.

Samir hərb yolunu şüurlu şəkildə seçmişdi və anasına açıq şəkildə bildirmişdi ki, bu yolda ona mane olmasınlar:

Bir söhbət zamanı isə demişdi: “Ana, inşallah hərbiyə gedəcəm, amma Qarabağ zonasına. İşğal altında olan torpaqlarımızı geri alacağıq.” Bu, bir övladın arzusu deyil, Vətən qarşısında verdiyi səssiz and idi. Hərbiyə başladıqdan sonra Samir tağım komandiri kimi xidmət edib. Hərbi məktəbdə oxuduğu zaman ona orada qalmaq təklif olunsa da, o bu təklifi qəbul etməyib. Onun cavabı qəti və dəyişməz olub: “Mən Qarabağa getmək istəyirəm”. Samir üçün yol da, məqsəd də, son ünvan da bəlli idi — Vətən.

Şəhidlikdən öncə deyilən son sözlər...

Samir müharibəyə gedəndən sonra da bizə daim yaxşı olduğunu deyirdi. Hər zəngində səsi arxayın, sözləri ümid dolu idi. Həmişə deyirdi: “Ana, özünüzdən muğayat olun. Ana, sənə qurban olum.” Mən də cavabında deyirdim: “Bala, niyə elə deyirsən? Bala anaya qurban olar? Mən sənə qurban olum, Samir…”

Sentyabrın 26-da zəng edib dedi: “Ana, mənə halallıq ver.” O an əllərim əsdi, dilim tutuldu, telefon əlimdən yerə düşdü. Ürəyimə sanki ağır bir daş endi. Sonra anamla — Samiri mənimlə birgə böyüdən, onun hər dərdinə, hər sevincinə şərik olan nənəsi ilə danışdı. Ona dedi: “Nənə, sən mənim əziyyətimi çox çəkmisən, haqqını halal et”. Daha sonra sentyabrın 28-də yenidən nənəsi ilə danışdı. Həmin gün yuxuda bacımı gördüm. Görürəm ki, həyətimizin bir başından o biri başına qədər Azərbaycan bayraqları ilə bəzədilib. Öz-özümə deyirəm: “Görəsən nə olub?” Elə bu vaxt bacım yuxuda mənə deyir ki, Samir dünyasını dəyişib… Həmin gecə evimizə zəng gəldi. Atam telefonu götürdü. Xəbəri eşidən kimi infarkt keçirdi. O gün dünyada yaşadığım ən ağır, ən qara gün idi. Samir Suqovuşan–Talış kəndi istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhidlik zirvəsinə ucaldı. Çox istəyirəm balamın şəhid olduğu yerə gedim, torpağını görüm, nəfəsini hiss edim. Ən böyük arzularımdan biri də şəhid oğlumun adının oxuduğu 55 nömrəli məktəbə verilməsidir. Bəlkə o zaman ürəyim bir az təsəlli tapar…Mənim bundan başqa arzum yoxdur. Samir həmin məktəbi ən yüksək nəticə ilə bitirmişdi. O məktəbdə onun izi, nəfəsi, xatirəsi var…

Sevda xanım oğlunun arzularından danışarkən səsi titrəyir, gözləri uzaqlara dalırdı:

Samir ona tez-tez deyərdi: “Ana, narahat olma, hər şeyimiz olacaq. Heç nə üçün əziyyət çəkməyəcəksən” Sanki ömrünü anasının rahatlığına həsr etmişdi. Şəhid olmamışdan bir il əvvəl Sevda xanım böyük bir süfrə açmışdı. Samir də həmin gün ailəsinin yanında idi. Sakitcə yaxınlaşıb anasını qucaqladı və pıçıldadı: “Ana, inşallah gələn ili öz evimizdə keçirəcəyik”. Bəli, o ev indi var… Amma içində Samir yoxdur. Samirin arzuları sadə, amma dərin idi — öz evi, öz yuvası, bir maşını olsun istəyirdi. Lakin bu arzuların hamısından əvvəl qəlbində bir amal vardı: Qarabağın azadlığı. Həmişə deyirdi ki, “Qarabağ azad olunacaq və mən o döyüşdə iştirak edəcəyəm”. Elə bil dili ilə deyil, qəlbi ilə Allaha yalvarırdı ki, o günü görsün. O gün gəldi… Qarabağ azad oldu. Samir də sözünün üstündə durdu. Məhləmizdə onun şəhid olduğu xəbəri yayılanda, təkcə bir ana deyil, bütün bir məhəllə ağladı. Çünki Samir təkcə bir ailənin oğlu deyildi — o, hamının balası idi.

Samir şəhid olandan sonra yuxularıma da gəlib:

İlk dəfə yuxumda mənə dedi: “Ana, mən şəhidlik üçün dünyaya gəlmişdim.” Sanki bu taleyi əvvəlcədən bilirdi…Samir nişanlı idi. Arzumuz vardı ki, müharibə bitəndən sonra toyunu edək, sevincini görək. Amma o, son telefon zəngində nişanlısına demişdi: “Mən bayrağa bükülü gələcəyəm. Məni şan-şöhrətlə qarşılayarsınız”. Elə bil hər şeyi hiss edirdi, hər şeyi bilirdi. Həmişə fikirli, özünə qapanan, sakit bir oğul idi Samir. Bilirəm ki, şəhidlik ən uca məqamdır. Samir cənnət üçün doğulmuşdu. O, cəmi 21 yaşında ən ali zirvəyə – şəhidlik zirvəsinə ucaldı. İndi də bəzən çox narahat olanda yuxularıma gəlir. Hər gəlişində susur, yalnız baxır… O baxışlarda həm təsəlli var, həm də sonsuz bir məhəbbət. Şəhid olandan 40 gün sonra yenə yuxuma gəldi. Başımı sığalladı və dedi: “Ana, sən çox darıxırsan. Özünü darıxdırma…”. Mən necə darıxmayım? Bir ana balasına necə darıxmaz? Bir saniyə belə ağlımdan çıxmır. Samir mənim nəfəsimdə, dualarımda, yuxularımda yaşayır…

Sevda xanım oğlunun döyüş yoldaşlarının fikirlərini bizimlə bölüşüb:

Samirin döyüş yoldaşları onun haqqında daim ürək dolusu, böyük fəxrlə danışırlar. Deyirlər ki, döyüş zamanı Samir hamını ruhlandıraraq: “Hər şey yaxşı olacaq, biz irəli getməliyik” söyləyərdi. Onun heç nədən qorxusu yox idi.

Döyüş yoldaşlarından biri xatırlayır ki, Samir ayağından yaralı olmasına baxmayaraq, bir silahdaşını hospitala aparıb. Həkimlər ona qayıtmamağı tövsiyə etsələr də, Samir belə cavab verib: “Məni əsgərlərim gözləyir. Onların gözü yolda qalıb. Mən onları necə tək qoya bilərəm? Axı onlar məni gözləyir”. Döyüş yoldaşlarının sözlərinə görə, Samir çox güclü iradəyə, möhkəm xarakterə sahib idi. Elə təsir bağışlayırdı ki, sanki illərin hərbçisi idi. O, mənə tez-tez deyirdi: “Ana, şəhidlik dünyanın ən ali rütbəsidir.” Hətta qeyd dəftərində belə yazmışdı: “Məktəbdə beş qiyməti almışam, arzu edirəm ki, Allahın yanında da beş qiyməti alım”. Bu arzularla yaşayırdı. Hər insan bu fikri dilinə gətirə bilməz. Bilirəm ki, balam ən gözəl yerdədir. Allah seçilmiş bəndələrini öz dərgahına aparır. Samir namazlarını əsla gecikdirməzdi. Ətrafındakı insanlar arasında böyük hörmət qazanmışdı. Bir qarışqanı belə incitməzdi. Samirimi bütün qəlbimlə yaşadıram və hər zaman da yaşadacağam. Balamla həmişə fəxr etmişəm. Son nəfəsimdə də Samirin adını çəkərək canımı Allaha tapşıracağam. İnanıram ki, bir gün balamla cənnətdə qovuşacağam.

Sevda xanım deyir ki, Samirin şəhid olacağını əvvəlcədən hiss edib:

Müharibə başlayandan içimdə qəribə bir narahatlıq vardı. Bu hisslər tez-tez məni bürüyürdü. Sanki duyurdum ki, Samir bir daha bu həyatda olmayacaq. Amma çalışırdım bu fikirləri özümə yaxın buraxmayım. Bizə zəng edəndə deyirdi: “Ana, burada hər şey yaxşıdır. Siz özünüzdən muğayat olun”. Lakin həmin günlərdə gecələr gözümə yuxu getmirdi. Anamla ikimiz yerimizdə vurnuxur, sanki hər an qapı açılacaq və bizə acı bir xəbər veriləcəkmiş kimi yaşayırdıq. Ürəyimin get-gedə daha sürətlə döyünməsi, baş ağrılarım, gecə yuxusuzluqlarım… Sonradan anladım ki, bunların hamısı bir işarə imiş. O günlərin ağrısını sözlə ifadə etmək çox çətindir. Sentyabrın 29-u səhər saatlarında balamın şəhidlik xəbərini aldıq…”

Şəhidimizin nənəsi Cəmilə xanım nəvəsi Samir haqqında fikirlərini bizimlə bölüşüb:

İlahi, Samir nəvəmin məhəbbətini ürəyimə elə salmışdı ki, onu bir an belə yaddan çıxarmaq olmur. Samir müharibəyə getməzdən əvvəl üç günlük icazə ilə evə gəldi. O üç gün bizimlə oldu, amma sanki bizdən qaçırdı, gözlərimizə baxmırdı. Gedərkən bərk-bərk qucaqlaşdıq, addım atmışdı ki, yenidən dönüb qucaqlaşdıq. Dedi: “Nənə, anamı sənə əmanət verirəm. Nənə, mənə necə baxmısansa, anama da o cür bax”. Mən ona dedim: Samir, nənəqurban, bu nə sözüdür? Allah qoysa, yenə gələcəksən evimizə. Samir isə qətiyyətlə cavab verdi: “Bəli nənə, bəli” və alnımdan öpüb getdi. Sentyabrın 28-də zəng etdi. Səsini eşidən kimi dedim: Samir, sənə qurban olum. Həm də ağlayırdım. O isə sakit bir səslə söylədi: “Nənə, zəng etməyimə məni peşman etmə, axı sən Samirin nənəsisən. Nənə, ağlama. Hər şey qaydasındadır”. Mən telefeonda ağlaya-ağlaya dedim: Bala, nə vaxt gələcəksən? Samir cavab verdi: “Nənə, bu yol elə bir yoldur ki, bu yolda qazilik də, şəhidlik də var. Mən bu yolu seçmişəm, ona görə hər şeyə hazır olmalıyam. Samirə torpaq lazımdır, torpağa da Samir kimilər lazımdır”. Bu sözlər güclü iradə və hünər tələb edir. Samirdə olan hünəri, gücü, Vətən və torpaq sevgisini sözlə ifadə etmək mümkün deyil. Qızım Sevda dedi ki, ana, saat 3-4 arası yuxu görmüşəm: həyətimizdə çoxlu insanlar və əllərində bayraqlar dalğalanır, həyət başdan-başa bayraq ilə örtülmüşdü. Dedim ki, Sevda, sevinəcəksən. Az sonra Samir zəng elədi və dedi ki, yaxşıyam. Sentyabrın 28-i axşamı anası ilə danışdı. Qızım haldan-hala düşmüşdü. Tez telefonu aldım, baxdım Samir nə deyir. O mənə dedi: “Nənə, sən mənim əziyyətimi çox çəkmisən, zəhmətini mənə halal elə”. Mən isə dedim: Sənə qurban olum, Samir, niyə belə deyirsən? Sonra telefon kəsildi və cavab gəlmədi. Sentyabrın 29-u isə Samir özü və əsgəri yaralanmış halda hospitala aparsa da, özü geri dönmüşdü. Xilas etdiyi əsgər Nicat 8 Noyabr Zəfər günü bizə gəldi və dedi: “Nənə, mən Samirin xilas etdiyi həmin əsgərəm. Onun qəhrəmanlığından nə qədər danışsaq da az olar”.

Sentyabrın 29-u axşamdan başlayaraq biz həyəcan içində idik. Samirimə Suqovuşan ərazisindəki postu qorumaq tapşırığı verilmişdi. Döyüş yoldaşı deyir: “Samir həmin postu elə qorudu ki, elə bil illərin təcrübəli zabitidir. Düşmənin tank və qoşunlarını geri çəkilməyə məcbur etdi. Əgər Samir o postu qoruya bilməsəydi, Talış kəndi düşmən əlinə keçəcəkdi. Lakin Samir, dörd əsgər və öz canı bahasına oranı qorudu”. Samir öncədən əsgərləri ilə birgə qumbaraları hazırlamışdı. Həmin əsgərlər şəhid olduqdan sonra qumbaraları götürüb neytral zonaya keçib. Qumbaralarla tankı və 7-8 düşmən qüvvəsini geri çəkilməyə məcbur edib. Samirin hünəri, vətənpərvərliyi və qətiyyəti sözlə ifadə olunmaz. O, torpaq və Vətən üçün doğulmuş bir qəhrəmandır”.

Şəhidimizin nənəsi Cəmilə xanım nəvəsi ilə bağlı unudulmaz xatirəsini bizlə bölüşüb:

Samir 10-cu sinifdə oxuyurdu. Onu hər gün bağrıma basırdım. Biz eyni otaqda yatırdıq. Bir gecə gördüm ki, Samir narahatdır, gah bu yana, gah o yana çevrilir, yata bilmir. İşığı yandırıb soruşdum: “Nə olub, nənə qurban?” Dedim ki, dərdini mənə danışmasan, ürəyin rahat olmaz. Danış, bir çarə tapaq. O, uzandığı yerdən qalxıb dedi: “Nənə, sevdiyim qızdan küsmüşəm” Mən dedim: Nənə qurban, biz də babanla cavanlıqda o qədər küsüb-barışmışıq, onu niyə ürəyinə salırsan? Samir isə əminliklə dedi: “Nənə, indi biz barışacağıq.” Mən də cavab verdim: Əlbəttə, barışacaqsınız. Həyatında belə hallar tez-tez olacaq. Universitetə qəbul olarkən Samir anasına demişdi ki, “Nənəmə deyərsən, istədiyim qıza elçi getsin.” Biz də onun arzusunu yerinə yetirdik, istədiyi qızın qapısına getdik və üzük taxdıq. Lakin Samir şəhid olduqdan sonra bütün bu arzuları ürəyində qaldı.

Cəmilə xanım nəvəsinin şəhid olacağını öncədən hiss etdiyini deyib:

Samir müharibədə olarkən sanki evin divarları üstümə gəlirdi. Nə evə, nə də həyətə sığa bilmirdim. Ürəyimə Samirin şəhid olacağı ilə bağlı fikirlər gələndə dərhal qonşuya gedirdim ki, özümü toparlayım, fikrimi dağıdım. Söz sözü çəkir deyə bir məqamı da xatırlatmaq istəyirəm. Samirdən 3–4-cü siniflərdə oxuyarkən soruşmuşdular ki, kim olacaqsan? O da demişdi ki, bank işçisi. Biz də onu iqtisadiyyata hazırlaşsın deyə hazırlığa qoyduq. Lakin bir gün gəlib dedi: “Nənə, sənə bir söz deyəcəyəm, amma məni o arzumdan saxlama”. Soruşdum ki, nədir, nənəqurban? Dedi: “Nənə, sənədlərimi hazırlayıb hərbiyə vermək istəyirəm”.

Həmin vaxt ona dedim ki, onda Samir, sən ən ali rütbə olan general olacaqsan və general rütbəsi ilə mənim qəbrimi ziyarət edərsən. Bir az dayandı və dedi: “Nənə, kim dedi ki, ən ali rütbə generaldır? Rütbələrin ən alisi şəhidlikdir. Şəhid həm bu dünyanın, həm də o dünyanın generalıdır”.

Hətta müharibəyə gedəndə nişanlısına da demişdi: “Bayrağa bükülü qayıdacağam. Məni şan-şöhrətlə qarşılayın”. Sentyabrın 28-də mənimlə danışdı. 29-da isə qumbaralarla neytral zonaya keçərək düşməni tankı ilə birlikdə geri çəkilməyə məcbur ediblər. Samir dörd əsgəri ilə birlikdə Suqovuşan istiqamətində gedən şiddətli döyüşlərdə şəhid oldu. Oktyabrın 15-də Samirimin cənazəsini bizə gətirdilər. Biz ömürlük ona həsrət qaldıq. İndi onun xəyalları, xatirələri ilə yaşayırıq. Biz sanki canlı ruhlarıq — varıq, həm də yoxuq. Bunu heç vaxt unutmuram. Uşaq vaxtı anası onu geyindirib məktəbə yola salanda yanıma gələrdi ki, “nənə, məni qucaqla”. İndi həmin anlar yadıma düşür və ürəyim ağrıyır. Onun şəkillərini, paltarlarını indi qoxlayıb bağrıma basıram. Həmişə deyirdim ki, sənsiz mən nə edərəm? İki ay əvvəl Samir yuxuma gəlmişdi. Dedi ki, “nənə, bilirsən sənsiz nə qədər darıxıram”.

Elə biz də Samir kimi igid oğullarımızın əbədiyaşar ruhu ilə təsəlli tapırıq. Bilirik ki, ölkəmizin hər guşəsində Samir kimi qəhrəman, cəsur qardaşlarımızın ruhu dolaşır. Torpaqlarımızın hər qarışında onların izi, nəfəsi, varlığı duyulur. Müsahibəni bitirib şəhid qardaşımızın evinin qapısından çıxanda sanki zaman bir anlıq dayanmışdı. Ayaqlarım mərtəbədən addım-addım yerə toxunarkən, evin hər küncündəki xatirələr, səmimi sözlər və Samirin şəkillərdəki gülüş dolu siması mənimlə idi. Çölə çıxanda qışın soyuq küləyi üzümə dəydi, amma ürəyim hələ də evin içində, onun hər anı ilə dolu idi. Hər addımda Samirin nənəsinin kövrək, yumşaq səsi və anası Sevda xanımın dərindən hiss olunan kədəri mənimlə gedirdi. Bu an, həyatın və itkinin, sevginin və həsrətin iç-içə keçdiyi bir an idi — sanki zamanın, məkanın və xatirələrin özü nəfəs alırdı. Şəhidlərimizin ruhu hər zaman qəlbimizdə yaşayır. Onların qəhrəmanlığı və fədakarlığı gələcək nəsilərə işıq olur. Vətən üçün canını fəda edən igidlərimizi daim hörmət və sevgi ilə yad edirik. Unutmadıq və unutdurmarıq!

Fəridə Ağazadə

Jurnalist

Aydınlar.az xəbər verir ki, “Can Baku” restoranı rəsmi şəkildə fəaliyyətə başlayıb.
Bakıda paytaxtın ən dinamik və gənc bölgələrindən biri olan Gənclikdə yeni bir məkan – “Can Baku” restoranı rəsmi olaraq fəaliyyətə başladı. Şəhərin sosial və mədəni həyatına yeni nəfəs gətirən restoranın həmtəsisçisi Yazıçı, publisist, təlimçi, konsultant - Aydın Tağıyev, rəhbəri isə ölkə və dünya şöhrətli bəstəkar Camal Qurbanovdur.
Açılış mərasimi geniş ictimai maraqla qarşılanıb. Tədbirdə dövlət və hökumət nümayəndələri, mediya mənsubları, ictimai xadimlər, tanınmış müğənnilər, sənət adamları və idmançılar, digər sahələr üzrə iş adamları iştirak eiblər. Açılış proqramı həm zövq, həm də milli mədəniyyətin təqdimatı baxımından xüsusi diqqət çəkib.

“Can Baku” restoranın menyusu Azərbaycan mətbəxinin qədim və zəngin ənənələrini, Avropa kulinariya məktəbinin incəliyini və Şərq mətbəxinin özünəməxsus ləzzət palitrasını bir araya gətirərək, hər zövqə uyğun seçimlər təklif edir. Restoran, həm yerli sakinlərin, həm də ölkəyə gələn turistlərin müxtəlif kulinariya zövqlərinə cavab verə biləcək geniş və seçilmiş menyu ilə fərqlənir.

“Can Baku” təkcə bir restoran kimi deyil, Azərbaycan brendi kimi formalaşdırılıb. Restoranın menyusu Azərbaycan və dünya mətbəxi arasında ləzzətli bir səyahət fürsəti təqdim edir. Məkanın əsas missiyası xalqımızın zəngin kulinariya irsini yeni nəsilə və dünya ictimaiyyətinə təqdim etməkdir. Brendin uzunmüddətli strateji hədəflərindən biri isə filiallarının xarici ölkələrdə, açılmasıdır. Bu addım Azərbaycan mətbəxinin beynəlxalq arenada tanıdılmasına xidmət etməyi nəzərdə tutur. Restoran iki böyük tutumlu zalı - rahatlıq, ləzzət və səmimi görüşlər üçün on altı rahat kabineti məkanı çox fərqləndirir zövq oxşayır.

Onu da qeyd edək ki, “Can Baku” yüksək xidmət standartları, müasir yanaşma və milli dəyərlərlə zəngin konsepsiyası ilə öz seqmentində fərqlənməyi qarşısına məqsəd qoyub. Məkanın interyeri və atmosferi qonaqlara həm rahatlıq, həm də doğmalıq hissini eyni anda yaşatmaq üçün xüsusi olaraq dizayn edilib.
“Can Baku” restoranı Bakının kulinariya xəritəsinə yeni rəng, yeni dad və yeni mədəni nəfəs gətirərək, qısa zamanda şəhərin ən sevilən məkanlarından birinə çevrilməyi hədəfləyir.

– Salam, xoş gördük, Valeh bəy. Sizi “Əsrin Aydınları” jurnalının qonağı qismində görməkdən şadıq. Oxucularımızın bir qismi sizin haqqınızda müəyyən məlumatlara malik olsa da, sizi öz dilinizdən daha yaxından tanıtmaq istərdik.

İlk olaraq dəvətiniz üçün təşəkkür edirəm, Vasif bəy. Mən, Valeh Seyidov 1996-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşam. Uşaqlıqdan, daha dəqiq desəm, 10 yaşımdan futbolla məşğul olmağa başlamışam. Futbola marağımın yaranmasında atamın bu sahədəki fəaliyyəti də mühüm rol oynayıb. Daha sonra o, futboldan uzaqlaşsa da, xəyallarını mənim reallaşdırmağımı arzuladı. Yəni mənim futbol sevgim ailəmdən başlayıb.

– Vurğuladınız ki, atanız öz arzularını həyata keçirmək üçün sizi model kimi seçmişdi. Bəs deyə bilərikmi ki, Valehin futbol karyerasındakı ilk addımlarında atasının rolu böyük olub?

Bəli, deyə bilərik. Çünki futbolu necə oynamaq, haradan başlamaq və fundamentin necə qurulması barədə atam böyük bilik və təcrübəyə malikdir. Peşəkar karyeramda da atamın biliklərinin rolu böyük olub. Təbii ki, zamanla fərqli təcrübələr əldə etdikcə başa düşdüm ki, peşəkar oyunçu olmaq üçün bacardığından da artıq çalışmalısan. Mən təcrübələrimdən çıxardığım nəticələri öz övladıma ötürəcəyəm. Mən belə düşünürəm ki, atamdan daha yaxşı futbolçu olmuşam və ümid edirəm ki, oğlum da məndən daha yaxşı futbolçu olacaq. Bu, müəyyən mənada dövrün tələblərinə uyğunlaşmaq deməkdir.

– Atanız, Yaşar Seyidovun fəaliyyəti haqqında az da olsa məlumat verə bilərsinizmi?

Onun peşəkar futbol karyerası çox qısa çəkib, cəmi 2 il davam edib. Daha sonra aldığı zədə səbəbindən futboldan uzaqlaşıb və bir müddət sonra “Dinamo” futbol klubunu təsis edib. 1997-ci ildə klubun prezidenti olaraq fəaliyyətə başlayıb. 2004-cü ildə həmin klubun adı “Bakı” klubu olaraq dəyişdirildi və atam orada icraçı direktor vəzifəsində çalışdı. Maliyyə çətinlikləri səbəbindən ‘Bakı’ klubu fəaliyyətini dayandırmalı oldu. Təxminən 9 ildən sonra isə “Dinamo” futbol klubunun fəaliyyəti yenidən bərpa edildi və hal-hazırda da klub fəaliyyətini davam etdirir.

– Valeh bəy, bilirik ki, futbol sahəsindəki fəaliyyətinizi müəyyən müddət ərzində dondurmusunuz. Bunun səbəbini açıqlaya bilərsinizmi?

Peşəkar futbol karyerama başlayanda artıq Azərbaycanda seçilən hücumçulardan biri idim. 13–16 yaşlı hücumçular arasında ən çox qol vuran oyunçu kimi fərqlənirdim və müxtəlif milli komandaların məşqlərində iştirak etmişəm. 17 yaşımda yaşıdlarımdan fərqləndiyim üçün ‘Bakı’ futbol klubunun nəzdində Fransanın bir futbol klubuna transfer olunmuşam. Həmin vaxt mənimlə birgə Mahir Əmrəli də transfer olunmuşdu. Oradan qayıdandan sonra ‘Qarabağ’ futbol klubundan təklif gəldi, lakin yaşım az olduğundan bütün transfer məsələlərini atam həll edirdi. Müəyyən səbəblərdən bu transfer baş tutmadı və bundan sonra fəaliyyətimi Portuqaliyada davam etdirdim. O dövrdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin IV kurs tələbəsi idim və təhsil səbəbindən ölkəyə qayıtmalı oldum. İmtahanları bitirib yenidən futbola qayıtmaq niyyətim var idi, amma həmin dövrdə Azərbaycan futbolunda görünməyən çətinliklər karyerama təsir etdi. Düzü, bunlar müzakirə olunub qabardılmalı məsələlər deyil. Bu hallardan dolayı futboldan uzaqlaşmaq qərarı verdim, hansı ki, o vaxt mən ölkənin ən yaxşı hücumçularından biri idim. Uzaqlaşdıqdan sonra iş həyatına başladım və sonralar futbola geri dönmə istəyim olmadı. Bununla belə, karyeramı yarı peşəkar səviyyədə davam etdirirəm.

– Futbol həyatınızda hansı yaddaqalan oyun, hadisə və ya an xüsusi yer tutur? Həmin xatirələrinizi oxucularımızla bölüşə bilərsinizmi?

Mənim üçün ən yadda qalan oyun “Atletiko Madrid”ə qarşı Tofiq Bəhramov stadionunda keçirilən qarşılaşma olub. O dövrdə belə bir komanda ilə oynamaq böyük bir uğur sayılırdı. Üstəlik, həmin oyunda azərbaycanlı futbolçulardan ibarət komandanın ulduz oyunçuları da iştirak edirdi. Bu səbəbdən həmin matç mənim üçün ən unudulmaz oyun olaraq yadda qalıb.

– Futbol meydanına çıxanda ilk olaraq ağlınızdan nə keçir?

İlk ağlıma gələn hiss həyəcan olur. Hər oyundan əvvəl ilk 10 dəqiqə mənim üçün xüsusilə həyəcanlı keçir. Daha sonra bu hissin öhdəsindən gəlmək mümkün olur və artıq rəqibin güclü və ya zəif olmasının heç bir fərqi qalmır.

– Peşəkar futbolçu kimi bu gün gənclərə hansı tövsiyələri vermək istərdiniz?

Peşəkar futbolda çoxlu nüanslar var və bunları xırdalıqlarına qədər izah etmək çətindir. Karyerama əsaslanaraq deyə bilərəm ki, futbolçunun qidalanmasından məşq prosesinə qədər hər bir detal böyük rol oynayır. Gənclərə tövsiyəm odur ki, araşdırmadan yararsız məşqlərə qoşulmasınlar, həm ölkədə, həm də xaricdə təşkil olunan təlim və seminarlarda iştirak etsinlər. Məşqçi və klub seçərkən isə xüsusilə diqqətli olub, doğru seçimi etsinlər.

– “Dinamo” klubunun gələcək fəaliyyətini necə görürsünüz və bu istiqamətdə hansı planlarınız var?

Hazırda “Qarabağ” futbol klubunun timsalında görürük ki, futbol ölkəmizdə gəlir gətirən bir sahəyə çevrilir. Onların Çempionlar Liqasında iştirakı nəticəsində əldə olunan gəlir də bunu sübut edir və bu, Azərbaycanda futbola olan marağın getdikcə artmasına şərait yaradır. Bəzi xarici klubların isə əsas məqsədi futbolçu yetişdirib onları yüksək məbləğə satmaqdır. Məsələn, bir klub 30–40 nəfərlik komandaya il ərzində 1 milyon vəsait ayırırsa, 8–9 ildən sonra həmin komandanın cəmi bir futbolçusunu 40–50 milyon avroya sata bilir. Azərbaycanda da bu cür düşünən investorların olması vacibdir. Belə investorlar müəyyən müddət klublara sərmayə yatırsa və daha sonra yetişdirilən futbolçuların xarici klublara transferi prosesində iştirak etsə, ölkə futbolu davamlı şəkildə inkişaf edə bilər.

– Ümumiyyətlə, xarici təcrübəniz və orada öyrəndiyiniz taktikalardan əsasən nələri qeyd edə bilərsiniz?

Xaricdə Azərbaycan futbolundan fərqli olaraq ən böyük nüanslardan biri məşq proseslərinin daha ağır və intensiv keçməsidir. Bizim ağır hesab etdiyimiz məşqləri orada həftədə 3–4 dəfə tətbiq edirdilər və mən ilk vaxtlar buna bir qədər təəccüblənirdim. Oradakı sistemdə məşqlər adətən gündə iki dəfə keçirilir. Bundan əlavə, futbolçular üçün xüsusi baza mövcuddur — onlar həmin məkanda həm məşq edir, həm qidalanır, həm də hər hansı zədə olduqda dərhal müalicə alırlar.

– Hansı məşhur futbol klubunda oynamaq arzunuz var?

Artıq hər hansı məşhur klubda oynamaq mənim üçün mümkün deyil, çünki yaşım 29-dur. Düzdür, peşəkar futbolçular 35–36 yaşa qədər çıxış edə bilirlər, amma mən müəyyən bir dövrdə fasilə vermişəm və o zaman mənim ehtiyacım olan baza bacarıqlarım bir qədər zəifləyib. Hazırda gücüm yalnız Azərbaycan liqasında çıxış etməyə yetir. Uşaqlıqdan arzum isə İtaliyada “Roma” klubunda oynamaq olub, lakin bu xəyallar yarımçıq qalıb. İndi xəyallarımı oğlum üzərində qururam və ümid edirəm ki, o, xarici klublarda oynayacaq.

– Əgər 5–6 il əvvələ qayıda bilsəniz, hansı futbolçu ilə eyni komandada oynamaq istərdiniz?

Mənim ən çox sevdiyim futbolçu Francesco Totti olub. Artıq o da futbolu tərk edib. Onunla birlikdə oynamaq çox xoş olardı. “Roma” klubunu sevməyimin əsas səbəbi də məhz həmin futbolçu olub. Bundan əlavə, hal-hazırda dünyaca məşhur olan Cristiano Ronaldo ilə eyni stadionda çıxış etmək istərdim. Portuqaliya yığmasının Azərbaycan yığma komandası ilə oyununa hazırlıq məqsədilə Bakıda keçirilən məşqlər zamanı mən də orada idim və məşqləri izləmək fürsətim olmuşdu. Məşqdən sonra Ronaldo ilə qısa bir görüşümüz də olmuşdu. Belə ki, onun meneceri atamın otağında mənim şəkillərimi görmüş və buna maraq göstərərək, sabahkı məşqdən sonra mənim Ronaldo ilə görüşməyimə şərait yaratmışdı. Nəticədə görüşdük və şəkil çəkdirdik. Bu, mənim üçün olduqca maraqlı və yaddaqalan bir hadisə oldu.

– Bugünkü Azərbaycan futbolunu necə qiymətləndirirsiniz və onu Avropa futbolu ilə müqayisədə necə təhlil edərdiniz?

Avropanın futbol sahəsində bizdən üstünlüyü – meydançaların sayının çoxluğu və infrastrukturun inkişaf etmiş olmasıdır. Təbii ot örtüklü meydançalar oyunçuların zədələnmə riskini azaldır. Azərbaycanda da bu sahədə inkişaf olmalıdır — daha çox təbii ot örtüklü stadionlar yaradılmalı, gənc oyunçular burada dolğun şəkildə məşq edə bilməlidirlər. Digər əsas amil isə məşqçidir. Doğru məşqçi seçimi futbolçuların inkişafı üçün vacibdir. Həmçinin, Azərbaycan futbolçularının Avropa oyunçularından geri qalmasının səbəblərindən biri də gənclərin düzgün istiqamətləndirilməməsidir. Onlar düzgün qidalanmır, uyğun məşqçilərlə işləmirlər və bunun nəticəsində potensiallarını tam inkişaf etdirə bilmirlər.

– Təşəkkür edirəm, Valeh bəy. Sizinlə həmsöhbət olmaq həqiqətən çox maraqlı oldu və sayənizdə futbolun həm müsbət, həm də mənfi tərəflərini daha yaxından öyrənə bildik. Sonda ürək sözlərinizi eşitmək istərdik.

İlk növbədə dəvətiniz üçün təşəkkür edir, gələcək fəaliyyətinizdə uğurlar arzulayıram. Çox sağ olun ki, bu cür müsahibələr təşkil edərək idmançıları, yazıçıları, musiqiçiləri və peşəsindən asılı olmayaraq tanınmış simaları, cəmiyyətə faydalı olan şəxsləri geniş oxucu auditoriyasına təqdim edirsiniz. Əsrin aydınları sırasında məni də gördüyünüz üçün minnətdaram.

© Əsrin Aydınları jurnalı

Tədqiqatçı Jurnalist: Günel Şəmilzadə,

Vasif Şükür

SMM, Fotoqraf: Toğrul Abdullayev

Araşdırmaçı-yazar Aydın Tağıyev bu gün «2×2 Tok-şou» layihəsinin qonağı olub. Tok-şou formatında keçirilən tədbirdə o, milli-mənəvi dəyərlər, vətəndaşlıq borcu, vətənpərvərlik və ailə dəyərləri barədə gənclərlə fikir mübadiləsi aparıb. Çıxışında Aydın Tağıyev vurğulayıb ki, milli-mənəvi irs — dilimiz, tariximiz, mədəniyyətimiz və adət-ənənələrimiz — yalnız keçmişin yadigarı deyil, həm də gələcəyin dayağıdır. Onun sözlərinə görə, gənclərin bu dəyərlərə sahib çıxması, onları qoruyub inkişaf etdirməsi milli kimliyimizin yaşaması baxımından mühüm şərtdir.

Yazar həmçinin Ulu Öndər Heydər Əliyevin 90-cı illərdə başlatdığı gənclər siyasətindən, bu siyasətin Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsindən, bütün bu xəttin bu gün qazanılan zəfərlər üçün əsas yol xəritəsi olmasından danışıb.

Daha sonra ölkəmizin dünyaya tanıdılmasında Maddi-mədəni irsimizin və qeyri-maddi mədəni irsimizin əhəmiyyətini vurğulayıb. Aydın Tağıyev xüsusilə qeyd edib ki, Azərbaycanın həm maddi, həm də qeyri-maddi mədəni irsi dünyada böyük maraq doğurur. Muğamımız, xalçaçılıq ənənələrimiz, Novruz bayramı, kəlağayı sənəti və digər dəyərlərimiz UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilib. Yazarın fikrincə, bu sərvətləri qorumaqla yanaşı, onları dünyaya tanıtmaq da hər birimizin vətəndaşlıq borcudur: «Ölkəmizi tanıtmaq, onun zəngin mədəniyyətini dünyaya göstərmək — vətənpərvərliyin ən ali formalarından biridir. Hər bir gənc bu missiyanı daşıya bilər, ” — deyə Aydın Tağıyev bildirib. Çıxışında o, ailə dəyərlərinin gənclərin şəxsiyyətinin formalaşmasında böyük rol oynadığını vurğulayıb. Ailədə verilən tərbiyə və milli ruh gələcəkdə gənclərin cəmiyyətə faydalı fərdlər kimi yetişməsini təmin edir.Aydın Tağıyev gənclərə müraciət edərək onları milli dəyərlərə sahib çıxmağa, vətənpərvərlik hissini gündəlik həyatda davranışları ilə nümayiş etdirməyə və ölkəmizi dünyada layiqincə tanıtmağa çağırıb.

Tədbir interaktiv müzakirələrlə davam edib. Auditoriyada iştirak edən könüllülər, tələbələr və QHT nümayəndələri sualları və aktiv iştirakı ilə seçilib. Fərqli baxış bucağı göstərən gənclərə simvolik hədiyyələr təqdim olunub.

Görüş gənclərin böyük marağına səbəb olub və milli şüurun, vətənpərvərlik ruhunun güclənməsinə xidmət edib.

«Əsrin Aydınları» nın jurnalının növbəti dəyərli qonağı dünya yaddaş çempionu, vətənimizi beynəlxalq yarışlarda uğurla təmsil etmiş, bir çox rekord və medala imza atmış, yaddaş sərhədlərini aşan gənc Orxan İbadovdur.

— Salam, xoş gördük, Orxan bəy. Sizi «Əsrin aydınları» jurnalının qonağı qismində görməkdən şadam. Özünüzü oxucularımıza təqdim edə bilərsinizmi?

— Salam, Günel xanım, dəvətiniz üçün təşəkkür edirəm. Mən, Orxan İbadov dünya yaddaş çempionuyam. Başqa cür ifadə etsəm, yaddaş qrossmeysteriyəm.

— Orxan bəy, ixtisasca hüquqşünassınız, lakin bügünkü gündə siz dünyanın ən güclü yaddaş ustalarındansınız. Bu istiqamətə maraq sizdə nə zaman və necə yarandı?

— Bəli, Günel xanım, Bakı Dövlət Universitetində hüquq ixtisası üzrə bakalavr və magistr təhsili almışam. Magistratura səviyyəsində təhsil aldığım zaman dahiləri araşdırmağa başladım. Dahi olmağın strategiyası mənə çox maraqlı idi. Bu araşdırmalar əsnasında qarşıma türk yaddaş ustasının şousu çıxdı. Bu cür şouları davamlı izləməyə başladım və əmin oldum ki, heç kəs güclü yaddaşla dünyaya gəlmir, buna davamlı məşqlərlə, müxtəlif texnikalarla nail olmaq mümkündür.

— Düzgün texnikalardan istifadə etməklə yaddaşı gücləndirmək necə mümkündür?

— Mənə görə düzgün texnikalardan istifadə etməklə hər kəsin yaddaşını 30, 40 hətta 100 dəfə artırmaq mümkündür. Bunu öz təcrübəmə əsaslanaraq deyirəm. Universitet illərində 4 aya mənimsədiyim bir fənni indi maksimum 1 həftəyə, bəlkə daha qısa müddətə öyrənə bilərəm.

— Bilirik ki, siz eyni zamanda müxtəlif yaddaş texnikalarının da yaradıcısısınız. Bu texnikalar hansılardır?

— Mənim yaratmış olduğum xüsusi yaddaş sistemim var ki, burada yaddaşı 4 kateqoriyaya bölürəm: təbii yaddaş, digital (rəqəmsal) yaddaş, yaradıcı yaddaş və vərdiş yaddaşı. Təbii yaddaş üçün mütləq şəkildə diqqəti gücləndirmək lazımdır. Bunun üçün bir mövzuya fokuslanmaq qabiliyyətini inkişaf etdirməlidir insan. Xüsusilə də internet asılılığından azad olmaq, beyni lazımsız informasiyalarla yükləməmək lazımdır. Vərdiş yaddaşı adından da göründüyü kimi bir prosesin və ya məlumatın vərdiş halına gətirilməsidir. Digital yaddaşda isə bütün məlumatları beyində saxlamağa ehtiyac yoxdur, ikinci beyni qurmaq kifayətdir. Yaradıcı yaddaşın məqsədi insana lazım olan, maraqlı gələn mövzuların yadda saxlanılmasıdır. Burda 2 əsas texnika var:

— Əlaqələndirmə metodu

— ⁠Yaddaş sarayları

Yəni ki, bir məlumatı hansısa məlumatla əlaqələndirib xəyalında hansısa məkana yerləşdirirsən.

— Orxan bəy, yaddaş məşqləri üçün xüsusi zaman aralığı varmı?

— Mən ümumiyyətlə, hər gün məşq etməyə çalışıram. Yarışlara 6 ay öncədən hazırlaşmağa başlayıram. Bu zaman ciddiyyəti daha çox artırıram. Qış aylarında nisbətən daha az (gün ərzində 15-20 dəqiqə) məşq edirəm. Məşqləri adətən günün birinci yarısında, bəzi hallarda isə günün ikinci hissəsində və sonunda edirəm. Ortalama davamlı məşqlərim 30-60 dəqiqə aralığında olur. Yarışlardakı fors-major hallara hazırlıqlı olmaq üçün bəzən daha səsli-küylü məkanlarda da məşq edirəm. Bu zaman yarışda fikir dağınıqlığının qarşısını almaq üçün bir növ tədbir görmüş oluram.

— Bir az da yarışlardan öncə hazırlıq prosesindən danışmaq maraqlı olar.

— Bu zaman kəsiyində yuxu rejimimə xüsusi diqqət yetirirəm. Hər gün 8 saatlıq yuxuya əməl etməyə çalışıram. Yarışlardan öncə mövcud olan 10 kateqoriyadan hər gün 3 kateqoriya üzrə məşqlərimə xüsusi diqqət yetirirəm. Məsələn, rəqəmlərlə məşq edirəmsə, digər məşqlərim adlar və şəkillər istiqamətində olur. Ən çox istifadə etdiyim texnikalar əlaqələndirmə və yaddaş sarayıdır. Əlaqələndirmə texnikası zamanı bir məlumat digər məlumatla əlaqəli şəkildə yadda saxlanılır. əlaqələndirdiyim məlumatları isə yaddaş sarayına qoyuram. Yəni, bunlar mənim evim, teatr və ya tamamilə uydurma, xəyali yaddaş sarayları da ola bilər.

— Dünya yaddaş çempionu olmaq sizin üçün nə ifadə edir?

— Çempion titulunu qazanmaq mənim üçün həyatda hər şeyin mümkünlüyünü sübut etdi. Yəni, qoyulan hədəfin çətinliyindən asılı olmayaraq hər kəs istədiyi nailiyyəti əldə edə bilər. Yetər ki, buna istək və inam olsun. Mənə görə zirvəyə qalxmaq fitri istedaddan daha çox bir prosesdir, hətta deyərdim ki, elmdir.

— Orxan bəy, ilk yarışınız haqqında öz təəssüratlarınızı bizimlə bölüşə bilərsinizmi?

— İlk yarışım 2017-ci ildə İstanbulda baş tutan MEMORİAD yaddaş olimpiadasında olub. Orada dünyanın bir çox ölkəsindən namizədlər iştirak edirdi. Yarışa çox qısa zaman kəsiyində, cəmi 3 ay müddətində hazırlaşmaq imkanım olmuşdu. Hədəfim ilk iyirmiliyə daxil olmaq idi. Uğur əldə etdikcə hədəfimi daha da yüksəltdim, ilk onluq, üçlük və nəhayət çempionluq uğrunda mübarizəyə başladım. Bu olimpiadada bir neçə kateqoriya üzrə 1 qızıl və 2 gümüş medal qazandım.

— Bilirik ki, yaddaş yarışlarında yeni zirvələr fəth etmiş, dünya rekordları qırmış və beynəlxalq səviyyədə medallara layiq görülmüsünüz. Bir az beynəlxalq səviyyədəki yarışlarınız haqqında məlumat verə bilərsinizmi?

— 2018-ci ildə Avropa yaddaş çempionatında, daha sonra dünya çempionatında iştirakım olub. 2021-ci ildə isə onlayn (online) şəkildə təşkil olunmuş dünya yaddaş çempionatında iştirak etdim və çempionluğu əldə etdim.

— Bu günə qədər qatıldığınız yarışlarda çətinlik çəkdiyiniz məqamlar hansılar olub?

— Çətinliklər çox olub, lakin bir hadisə xüsusilə yaddaşımda qalıb. 2022-ci ildə Almaniyada keçirilən yarış zamanı təşkilatçılar səhvən məni yarışın keçirildiyi məkandan uzaqda — Bamberq şəhərində yerləşdirmişdilər. Bu da hər gün yarış yerinə gəlməyim üçün qatarla 1,5 saatımı alırdı. Təbii ki, zaman itkisi, yorğunluq öz mənfi təsirini insana göstərmiş olur. Yarışdakı əsas rəqiblərimdən biri Emanuel Renyani idi. Hər ikimiz yarışın əsas favoritlərindən idik. Yarışın ilk günü rəqibimi 5 kateqoriya üzrə 400-500 xal qabaqladım, lakin ikinci gün fiziki olaraq çox yorğun olduğum üçün 6-cı və 7-ci kateqoriyalarda geridə qaldım. 8-ci və 9-cu kateqoriyalarda fərqi azaltmağa nail oldum. Son kateqoriya üzrə gərgin oyun keçdi və nəticə olaraq mən bir neçə xal fərqi ilə çempionluğu əldə etdim. Bu yarış dünya yaddaş çempionatlarında ən emossional oyun kimi yaddaşıma həkk olundu.

— Gənclərə yaddaşlarını artırmaq istiqamətində hansı tövsiyələri edə bilərsiniz?

— Ümumiyyətlə, yaddaş və yadda saxlamaq fərqli mənaları ifadə edir. Yaddaşı inkişaf etdirməyin yolları ilə bağlı bügünkü gündə internetdə bol informasiya mövcuddur. Yuxu rejiminə əməl etmək, fiziki hərəkətdə olmaq və s. bunlara misal gətirmək olar. Əsas məsələ isə məlumatın yadda saxlanılmasıdır. Tövsiyəm odur ki, bir məlumatı, informasiya dərhal yadda saxlamağa çalışmasınlar, öncə onu anlamağa, başa düşməyə cəhd etsinlər. Məsələn, elementlərin dövri cədvəlini əzbərləmək yerinə oradakı valentlikləri, sıralamaları anlamağa çalışmaq lazımdır. Düzdür, buna müəyyən qədər zaman sərf edəcəklər. Lakin sistematik olaraq təkrar zamanı artıq yaddaşa həkk olunacaq. Və yaxud başqa bir misal üzərindən istiqamət verməyə çalışım. Deyək ki, bir şeir əzbərləmək istəyirsiz, bu zaman ilk olaraq şeirin məzmununa, mətninə fikir vermək lazımdır. Şeirdəki sətirlərin şairin nakam sevgisinin, ayrılığının və ya xoşbəxtliyinin nəticəsi olduğunu biləndən sonra onu yadda saxlamaq daha asan və rahat olacaqdır. Oxunulan bütün məlumatlar davamlı olaraq təkrarlanmalıdır. Bu halda belə yadda qalmırsa, o zaman artıq yaddaş texnikalarından istifadə edə bilərlər. Unutmayın ki, insan beyni yaddaş üçün deyil, yaradıcılıq üçün yaradılıb. Yaddaşdan sadəcə yanacaq kimi istifadə etməyə çalışmaq və bunu bir vərdiş halına gətirmək lazımdır.

— Azərbaycanda bu sahə ilə bağlı xüsusi bir layihə haqqında düşünürsünüzmü?

— Xeyr, bu barədə hələlik bir planım yoxdur. Youtube kanalımda, şəxsi səhifəmdə mütəmadi olaraq paylaşımlar etməyə çalışıram. Ölkə hüdudlarından kənarda isə bir sıra layihələrim mövcuddur. Xüsusi təhsil layihələrimiz var ki, bunlardan biri də 0-3 yaş arası uşaqlar üçün xüsusi proqram layihəsidir. Bu layihə tarixdə bir ilk olacaq. Layihənin icrası mənim rəhbərliyimlə həyata keçiriləcək. Ölkə ərazisində isə bəzən əyani və onlayn təlimlərim olur.

— Orxan bəy, təlimlərdən söz açmışkən bu barədə də qısa olaraq məlumat verə bilərsinizmi?

— Adətən beynəlxalq səviyyədə təlimlərim olur ki, bu da xüsusi şirkətlər üçün planlaşdırılmış təlimlər və eyni zamanda, ikinci beyin qurmaq barədə təlimlərimdir.

© Əsrin Aydınları jurnalı

Tədqiqatçı Jurnalist: Günel Şəmilzadə

SMM, Fotoqraf: Toğrul Abdullayev

«Əsrin Aydınları» nın jurnalının növbəti dəyərli qonağı Poverlifting, Strongmen, Mas-Vrestlinq (Güc idman növləri) üzrə dəfələrlə Azərbaycan, Dünya və Avropa mükafatcısı, çempionu, rekordcusu, 12qat Azərbaycan çempionu, 12qat Azərbaycan Kubokunun qalibi, 6 dəfə Dünya, 3 dəfə Avropa çempionu, Azərbaycan Respublikasının Fəxri idman ustası, Beynəlxalq Dərəcəli idmançı, Profession divizyona dəvət alıb Pro Çempion və rekordsmen adını qazanan, öz şəxsi çəkisindən 4 dəfə çox ağırlığı yerdən qaldırdan ilk və tək Poverlifting idmançısı Rövşən Xəlilovdur.

— Salam, xoş gördük, Rövşən müəllim. Sizi «Əsrin aydınları» jurnalının qonağı qismində görməkdən şadam. Özünüzü oxucularımıza təqdim edə bilərsinizmi?

— Salam, xoş gördük, Günel xanım. Dəvətiniz üçün mən sizə təşəkkür edirəm. Mən, Xəlilov Rövşən Məqsəd oğlu, Mingəçevir şəhərində anadan olmuşam. Orta təsilimə 1 saylı məktəbdə başlamışam. Təhsil aldığım illərdə sinif nümayəndəsi olmuş, Şagird Fəaliyyət Komitəsinin sədri kimi fəaliyyət göstərmişm. Məktəbin ən fəal şagirdlərdən biri olaraq təhsilimi başa vurmuşam. Ali təhsilliyəm. Hazırda Azərbaycan Respublikasının zabiti — baş leytenant olaraq Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Xüsusi Riskli Xilasetmə Xidmətində fəaliyyətimi davam etdirirəm. Eyni zamanda, peşəkar idmançı kimi idman həyatımı aktiv şəkildə davam etdirirəm.

— İdman həyatınıza necə daxil oldu və nələri dəyişdi?

— İdman həyatımın başlanğıcında atamın dəstəyi mühüm rol oynadı. O, məni müxtəlif döyüş növlərinə yönləndirdi və marağım olduğu üçün güləş məşqlərinə yazdırdı. Mingəçevirin peşəkar məşqçiləri olan Mehman müəllim, İnqilab müəllim, Azər müəllim, Əliağa müəllim, Sərvan müəllim və Givi müəllimdən güləş və sambo idman növlərini öyrəndim. Bir çox turnirlərdə və respublika çempionatlarında iştirak edərək qalib və mükafatçı oldum.

— «Powerliftinq”ə başlamağınıza nə səbəb oldu?

— Əslində, bu təsadüf nəticəsində oldu. Mingəçevirdə „Çempion Fitness“ idman zalında Samir Məmmədov adlı məşqçi ilə tanış oldum və ilk dəfə „Powerlifting“ (Bench Press) idman növü haqqında eşitdim. Aldığım məlumatlar bu idman növünə marağımı artırdı və məşqlərə qoşulmaq qərarını aldım. Davamlı olaraq uğurlar qazanmağa başladım. Bakı şəhərinə köçdükdən sonra Vüsal Mərdanov və Hafiz Verdiyev kimi güclü idmançılarla birgə çalışaraq „Powerlifting“ üzrə üç hərəkətdə, daha sonra isə „Strongman“ və „Mas-Wrestling“ kimi güc idman növlərində məşqlərimi inkişaf etdirdim və medallar qazandım.
2018-ci ildən etibarən şəxsi məşqçim, Azərbaycanın Əməkdar Məşqçisi və yığma komandanın baş məşqçisi Azər Mustafayev ilə məşqlərimi davam etdirirəm. Onun rəhbərliyi altında öz çəki dərəcəmdə dünyanın ən güclü 10 idmançısı sırasına adımı yazdırmağa müvəffəq olmuşam. Müxtəlif versiyalarda — İPA, WPC, WRPF və ən əsası „Pro Divizion“ Dünya çempionatında qalib olaraq çempion adını qazanmışam. Bu möhtəşəm uğurla yanaşı, Azərbaycan rekordları və bir çox yarışların rekord göstəriciləri artıq mənim adımla bağlıdır. Hər biri idman karyeramda xüsusi yer tutur və mən daim yeni zirvələr fəth etməyə çalışıram. Bu artıq mənim həyat tərzimə çevrilib.

— Hər sahədə olduğu kimi, idman sahəsində də müəyyən çətin məqamlar olur. Bu çətin anlarınızda ən böyük dəstəkçiləriniz kimlər olub?

— İdman yolunda mənə dəstək olan çox sayda insan var. Onların hər birinə minnətdarlığımı bildirir və Allahdan hər biri üçün gözəl günlər arzu edirəm. Ən böyük təşəkkürüm ailəmədir, çünki bu çətin yolda daim yanımda olublar və dəstəklərini əsirgəməyiblər.
— Rövşən müəllim, ilk yarış təcrübənizin necə keçdiyini xatırlayırsınız?

— İştirak etdiyim hər yarış ciddi hazırlıq prosesindən keçib və əldə etdiyim hər uğur mənim üçün dəyərlidir. Xüsusilə, bu idman növünün vətəni olan Amerikada qalib gələcəyimə heç kim inanmırdı. Dəfələrlə eşitdiyim bir fikir var idi: «Rusiyada, Gürcüstanda və Avropa ölkələrində qalib olmaqla deyil, əsas odur ki, bu idman növünün vətəni sayılan Amerikada çempion ola biləsən!» Mən bunu bacaracağıma əmin idim və elə də oldu. Amerikada iki qızıl medal qazandım və həmin dünya çempionatının ən güclü üç idmançısından biri olaraq Vətənimə qayıtdım. Mənim üçün xoş təsadüf oldu ki, qazandığım medallardan birini hazırda Zəfər Günü kimi qeyd edilən 8 noyabr tarixində, digərini isə 9 noyabr — Vətənimizin Bayraq Günündə qazandım və bu nailiyyətimi bütün vətənpərvər insanlara həsr etdim. Onu da qeyd edim ki 8 noyabr mənim doğum günümdür və düşünürəm, ən böyük hədiyyəm də məhz həmin gün qazandığım medal oldu.

— İndiyədək qazandığınız ən yadda qalan uğur hansıdır?

— Rusiyada öz çəki dərəcəmdə ən güclü idmançılara qalib gələrək böyük uğurlar əldə etmişəm. Həmin yarışda baş məşqçimiz Azər Mustafayev gözlənilməz qərar verərək, hətta mənim belə gözləmədiyim ağır çəkini sifariş verdi. Bunu hamı təəccüblə qarşıladı. Yarışın gedişində rəqibimdən yarım kiloqram artıq ağırlıq qaldıraraq dünya çempionu oldum. Bu anı heç vaxt unutmuram. Həmin yarışın qəhrəmanı kimi hətta rəqiblərim də məni təbrik edərək haqqımda paylaşımlar etmişdilər. Bu cür yarışlardan çox danışmaq olar. Əgər maraqlıdırsa, digərlərini də paylaşa bilərəm. (Red: gülür) «Powerlifting» sahəsində ən diqqətçəkən uğurlarımdan biri 300 kq ağırlığı yerindən qaldırmaq oldu — bu, şəxsi çəkimdən dörd dəfə ağır idi və Azərbaycanda ilk və tək nəticə kimi tarixə düşdü. Bu nailiyyətim «Pro Divizion”a dəvət almağıma və burada qələbə qazanmağıma imkan yaratdı. Peşəkar arenada əldə etdiyim bu uğurlar mənim idman karyeramda yeni səhifə açdı və beynəlxalq yarışlarda Azərbaycanı layiqincə təmsil etməyim üçün böyük stimul verdi.
— Bir az da Azərbaycan idman tarixində iz qoyan, unudulmayan məqamlardan danışaq oxucularımız üçün.
— Azərbaycan idman tarixində iz qoyan anlardan biri ölkəmizdə keçirilən ilk *Strongman* („Güclü kişi“) yarışında iştirakım oldu. 70 kq çəkiyə malik bir idmançının avtomobili qaldırması o qədər gözlənilməz idi ki, həmin gün hamının diqqətini cəlb etdim və bu nailiyyət uzun müddət müzakirə mövzusu oldu. Bu mənim üçün ən yaddaqalan məqamlardan biri idi. Azərbaycan bayrağını dünyanın ən mötəbər yarışlarında dalğalandırmaq və ölkəmizi beynəlxalq arenada layiqincə təmsil etmək mənim ən böyük amalımdır. Əgər yolun hər anından zövq alır və hər maneəni yeni bir dərs olaraq qəbul edirsinizsə, demək, həqiqi çempion ruhuna sahibsiniz.

— Yarış öncəsi mental və fiziki hazırlığınız necə olur? Gücünüzü qorumaq və artırmaq üçün necə qidalanırsınız?
— Bu sahədə uğur qazanmaq üçün ən vacib amillərdən biri disiplindir. Digər idman növlərində olduğu kimi, burada da sağlam qidalanma, keyfiyyətli yuxu, dəqiq və düzgün texnikalı məşqlərə dözümlülük əsas şərtlərdir. Bütün bu qaydalara əməl etmək, uzunmüddətli inkişaf və maksimum performans üçün vacibdir. Bununla yanaşı, maddi tərəfi də nəzərə almaq lazımdır. Peşəkar idmançının tələbatına uyğun keyfiyyətli qida, lazımi vitaminlər, bədən zədələrindən qorunmaq üçün tibbi nəzarət və digər vacib faktorlar ciddi investisiya tələb edir.

– Yeni başlayanlara hansı məsləhətləri verərdiniz? Tövsiyələrinizi bölüşə bilərsinizmi?

-Bu sahəyə yeni başlayanlara ilk tövsiyəm — düzgün və savadlı müəllim seçimidir. Uğur qazanmış idmançıların tövsiyələrinə diqqət etmək, onların keçdiyi yolu incələyərək motivasiya qazanmaq vacibdir. Ancaq tələsmədən! Təbii ki, mənim və digər güclü idmançıların nailiyyətlərini təkrarlamaq və sürətlə ağır çəkilərə keçmək istəyənlər olacaq. Amma tələskənlik təhlükəlidir. Əgər yeni başlayanlar mənim və ya başqa idmançıların qaldırdığı ağırlıqlara tələskənliklə cəhd edərsə, ciddi zədələr ala bilərlər.
Bu sahədə irəliləmək üçün dörd əsas prinsipə sadiq qalmaq lazımdır: Peşəkar məşqçi, zaman, səbir, əzmkarlıq. Məşqlər çətin ola bilər, amma dayanmaq olmaz!

— Sizi uğura gedən yolda motivasiya edən nədir və ya nələrdir?

— İdman yalnız fiziki güc deyil, eyni zamanda iradə, fədakarlıq və xarakterin göstəricisidir. Bu yolda hər uğur mənim üçün təkcə şəxsi nailiyyət deyil, həm də Azərbaycan idmanının qlobal arenada nüfuzunun möhkəmlənməsi üçün bir addımdır. Bunun özü də mənim üçün əsl motivasiyadır. Hər məşq, hər yarış, hər qələbə mənə daha güclü olmağı öyrədir və məqsədim heç vaxt yalnız podiumda olmaqla məhdudlaşmır. Mən bu idmanın inkişafı üçün çalışır və gələcək nəsillərə örnək olmaq istəyirəm. Bu sahədə zirvəyə qalxmaq üçün təkcə güclü olmaq kifayət etmir — səbirli olmaq, məqsədə doğru hər gün irəliləmək və çətinliklərə boyun əyməmək lazımdır. Mən həmişə inanmışam ki, əgər insan qətiyyətlə çalışırsa, heç bir maneə onu yolundan döndərə bilməz. Hər bir gənc idmançıya səbirli, əzmkar və qətiyyətli olmağı tövsiyə edirəm. Unutmayın ki, çempion olmaq çətindir, amma çempionluğunuzu qoruyub saxlamaq daha çətindir.

— Növbəti illər üçün olan planlarınızdan bir az bəhs edə bilərsinizmi? Gələcəkdə bu sahədə hansı hədəfləriniz var?

-İdmanda uğur həm də mental hazırlıqla bağlıdır. Bəzi ekspertlər və idman mütəxəssisləri inanır ki, planlarını başqalarına açıqlamaq motivasiyanı zəiflədə bilər. Çünki xarici təzyiq psixoloji təsir göstərə bilər. Digərləri isə inanır ki, açıq planlar daha böyük dəstək və ictimai öhdəlik hissi yaradır, bu da idmançını daha ciddi çalışmağa təşviq edir. İdmanda bu iki yanaşma şəxsi psixoloji vəziyyətdən asılıdır. Mən hər şeyi Allahdan istəyirəm. Allah isə buyurur: «Səndən hərəkət, məndən bərəkət».

Məni tanıyanlar yaxşı bilir ki, idman karyeramda ən böyük arzum, hədəfim cənab Prezidentimizin idmançılarla görüş tədbirində iştirak etmək, onunla rəsmi foto çəkdirərək təbrikini almaqdır. Bu məqsədə çatmaq üçün idman yolumu inadla davam etdirirəm. Artıq 35 yaşım tamamlanmaq üzrə olsa da, hədəflərimə sadiq qalıram. Powerlifting idman növündə Azərbaycanın idman tarixində heç kəsdə olmayan unikal bir medal var — IPF versiyasında olan medal. Hal-hazırda bu uğura çatmaq üçün «Powerlifting» idman növünün rəhbəri Raif Süleymanov və baş məşqçim Azər Mustafayevin rəhbərliyi ilə son damla qanıma qədər çalışacağam. Əgər alınarsa, bu möhtəşəm bir qələbə olacaq, alınmazsa belə, mən son ana qədər mübarizə aparacam. Qeyd edim ki, «IPF Powerlifting Dünya Oyunları» qeyri-olimpiya idman növlərinin olimpiadası hesab olunur və bu yarışda təmsil olunmaq xüsusi şərəfdir.

— Maraqlı söhbətiniz və fikirləriniz üçün təşəkkür edirəm, Rövşən müəllim. Son olaraq təəssüratlarınızı dinləmək xoş olar.
— Son olaraq, jurnal rəhbərliyinə, sizə və idmana dəyər verən, idmançılara dəstək göstərən hər kəsə səmimi minnətdarlığımı bildirirəm. Bu müsahibəni oxuyan hər kəsə dərin təşəkkür edir. Ulu Öndərimiz Heydər Əliyevin sözləri bu yolda həmişə mənə ilham verib: «Kim ki idmana və idmançılara dəstək olur, o sanki mənə dəstək olur. Kim ki, idmana və idmançılara maneə olur, o sanki mənə maneə olur». İdmana və idmançılara dəyər verən, onların inkişafına töhfə verən hər kəsə sonsuz təşəkkür edir və uğurlar arzulayıram!

© Əsrin Aydınları jurnalı

Tədqiqatçı Jurnalist: Günel Şəmilzadə

SMM, Fotoqraf: Toğrul Abdullayev

Aydınlar.az AzEdu.az-a istinadən xəbər verir ki, “Konstitusiya və Suverenlik ili” çərçivəsində keçirilən seminarda Azərbaycan Respublikası Prezidenti Katibliyinin sabiq rəisi, 1-ci dərəcə dövlət müşaviri, tarix elmləri doktoru, professor Dilarə Seyidzadə, Nəsimi rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri, Əməkdar elm xadimi Vaqif Şadlinski, Nəsimi RİH başçısının müavini Gülarə Verdiyeva, Yeni Azərbaycan Partiyası Nəsimi Rayon Təşkilatının sədri Azər Süleymanov, BŞTİ-nin sektor müdiri Günay Qurbanova, ümumi təhsil məktəbləri və məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin rəhbərləri, müəllimlər və şagirdlər iştirak ediblər.

İştirakçılar əvvəlcə Heydər Əliyevin büstü önünə gül dəstələri qoyub, BŞTİ-nin tabeliyində olan Uşaq-Gənclər İnkişaf Mərkəzinin dərnək üzvlərinin rəsmlərindən ibarət sərgiyə baxış keçiriliblər.

Seminar Dövlət Himninin səsləndirilməsi, Ulu Öndərin və Vətən şəhidlərinin əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlayıb.

Daha sonra Ulu Öndərin həyat və fəaliyyətindən bəhs edən videoçarx nümayiş etdirilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti Katibliyinin sabiq rəisi, 1-ci dərəcə dövlət müşaviri D.Seyidzadə, Nəsimi rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri V.Şadlinski Heydər Əliyevin Azərbaycan tarixindəki yeri və mövqeyinin, müstəqil dövlətimiz və xalqımız qarşısındakı tarixi xidmətlərinin gənc nəslə aşılanması istiqamətində bu cür seminarların təşkilini müsbət qiymətləndirib, dahi şəxsiyyətin həyatı, fəaliyyəti, mübarizəsi və idealları barədə şagirdlərin maarifləndirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər. Heydər Əliyev irsinin öyrənilməsinin, onun təbliğinin gənc nəslin təlim-tərbiyəsində xüsusi rol oynadığını vurğulayan çıxışçılar Azərbaycan gəncliyinin həyatımızın bütün sahələrində aktiv fəaliyyəti ilə seçildiyini bildiriblər.

Seminarda 2 və 3 nömrəli Uşaq Gənclər İnkişaf Mərkəzinin dərnək üzvlərinin ifasında ədəbi-bədii kompozisiyalar nümayiş etdirilib.

Daha sonra seminar iştirakçıları məktəbliləri düşündürən sualları cavablandırıblar.

Aprelin 2-də “Təhsil oyunları platforması” layihəsi çərçivəsində şagirdlər arasında “Nə? Harada? Nə zaman?” oyunu üzrə respublika çempionatı keçirilib.

İki mərhələdən ibarət olan çempionatın ilkin seçim turu onlayn formatda həyata keçirilib.

Final mərhələsində Bakı, Sumqayıt, Ucar, Quba, Lənkəran, Astara, Saatlı, İsmayıllı, Goranboy, Şəki, Şirvan, Gəncə, Balakən, Ağdam, Cəbrayıl məktəblilərindən ibarət 39 komanda iştirak edib.

Finalçılara 3 tur olmaqla ümumilikdə 36 sual təqdim edilib. Final oyunun nəticələrinə əsasən, VI-IX sinif şagirdləri arasından Saatlı rayonu Əlisoltanlı kənd tam orta məktəbinin “Birlik” komandası I, Quba rayonu Alekseyevka kənd tam orta məktəbinin “Second RT team” komandası II, Bakı şəhəri Humanitar fənlər təmayüllü məktəb-liseyinin “Golden Humanitar” komandası isə III yerə layiq görülüb.

X-XI sinif şagirdləri arasında keçirilən yarışda isə Bakı şəhəri 287 nömrəli “Zəkalar” liseyinin "Zəkalar Sr" komandası I, Şirvan şəhəri 1 nömrəli tam orta məktəbi “Moonlight” komandası II, Sumqayıt şəhəri Təbiət elmləri təmayüllü gimnaziyasının “Dahilər” komandası III yerə layiq görülüb.

Qalib komandalar kubok, medal, diplom və hədiyyələrlə təltif ediliblər.

Qeyd edək ki, 2020-ci ildən Elm və Təhsil Nazirliyinin təşkilatçılığı və Kapital Bankın dəstəyi ilə “Təhsil oyunları platforması” layihəsi çərçivəsində “Nə? Harada? Nə zaman?” oyunu keçirilir.