Qədim Misir mədəniyyəti astronomiya ilə dərindən bağlı olmuş, səma cisimlərinə verdiyi mənəvi və mifoloji dəyər bu günümüzə qədər gəlmişdir. Yeni aparılmış elmi bir araşdırma isə bu qədim baxışlara işıq tutaraq səma tanrıçası Nut ilə Samanyolu qalaktikası arasında maraqlı bir əlaqəni ortaya çıxarır. Aydınlar.az xarici mətbuata istinadən hazırlanan, elmi mətni təqdim edir.
Səmanın Qadın Forması: Nut Kimdir?
Nut, Misir mifologiyasında səmanı təmsil edən tanrıçadır. Çox vaxt göyə doğru əyilmiş, bədəni ulduzlarla örtülmüş və altındakı yer tanrısı Geb üzərində təsvir olunur. Bu vizual forma həm kosmosun hərtərəfli təsvirini, həm də Yer və Göy arasındakı müqəddəs harmoniyanı simvolizə edir.
Tədqiqatın Mərkəzində: Dalğalı Əyrilər və Qaranlıq Zolaqlar
Portsmut Universitetinin astrofizika üzrə dosenti Or Graur, qədim Misir məzar və tabutlarında tanrıça Nut-un 125 təsvirini təhlil etmişdir. Onun tədqiqatı nəticəsində bəzi təsvirlərin qeyri-adi bir detalı diqqət çəkir: Nut-un bədənini iki hissəyə ayıran qalın, dalğavari qara xətlər. Graur bu əyrilərin, Samanyolu qalaktikasının işıqlı hissəsini kəsən və “Böyük Yarıq” (Great Rift) kimi tanınan qaranlıq toz zolağının simvolik təsviri ola biləcəyini düşünür. Bu vizual kodlar təkcə bədii fantaziya deyil — əksinə, qədim misirlilərin astronomik müşahidələrə əsaslanan dərin kosmik anlayışlarını əks etdirə bilər. VI Ramzesin məzarındakı tavanda Nut-un təsvirinin üzərindən keçən qızılı dalğalar da bu anlayışın fiziki sübutu kimi qiymətləndirilir.
Samanyolu Nut-un Özü deyil, Onun Bir Hissəsidir
Graur araşdırmasında qeyd edir ki, Samanyolu birbaşa Nut-un təmsili kimi deyil, onun bir hissəsi səmanın təbii bir fenomeni kimi görülməlidir. Bu yanaşma, Misir mifologiyasının təbiətə və kosmosa dair kompleks anlayışlarını daha dərindən anlamağa imkan verir.
Elmlərarası Baxışın Gücü
Portuqaliyanın Lissabon Universitetindən Misirşünas professor Sousa bildirir ki, Nut ilə Samanyolu arasındakı əlaqə uzun zamandır Misirşünaslar tərəfindən ehtimal olunurdu. Lakin bir astrofizikin bu məsələni elmi metodlarla təhlil etməsi, mövzuya yeni bir nəzər nöqtəsi qazandırır və elmlərarası tədqiqatların əhəmiyyətini bir daha sübut edir.
Nəticə: Qədimdən Müasirə Uzanan Ulduzlu Körpü
Bu tədqiqat sübut edir ki, qədim sivilizasiyalar səma müşahidələrini yalnız dini və mifoloji deyil, həm də simvolik və elmi anlamda da dəyərləndiriblər. Qədim Misirin tabut və məzar divarlarında əks olunmuş Nut təsvirləri, bəşəriyyətin kainatı anlamağa olan qədim və davamlı səylərinin səmavi şahidləridir.
Mənbə:
Graur, O. (2025). Antik Misir kosmoloji vinyeti: Süd Yolunun ilk vizual sübutu və səma tanrıçası Nut-un tabut təsvirlərindəki meyllər. Astronomiya Tarixi və İrsi Jurnalı, 28(1), 97–124.
Xəbər Müəllifi: Vasif Şükür